കഥാവശേഷൻ: സിനിമയുടെ സൂക്ഷ്മവായനയും മാർക്സിസ്റ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങളും | Kathavasheshan Review

ടി. വി. ചന്ദ്രൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 'കഥാവശേഷൻ' (2004) മലയാള സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ക്ലാസിക്കുകളിൽ ഒന്നാണ്. ഇതൊരു കേവല മരണാന്വേഷണമല്ല, മറിച്ച് "ആ ചെറുപ്പക്കാരൻ എന്തിന് മരണം വരിച്ചു?" എന്ന ചോദ്യത്തിലൂടെ ആഗോളവൽക്കരണ കാലഘട്ടത്തിലെ സാമൂഹിക ജീർണ്ണതകളെയും മനുഷ്യത്വമില്ലായ്മയെയും വിചാരണ ചെയ്യുകയാണീ സിനിമ. കാൾ മാർക്സിന്റെ സാമൂഹിക സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഈ ചിത്രത്തെ സമീപിക്കുമ്പോൾ, മുതലാളിത്ത സമൂഹത്തിൽ മനുഷ്യന് നഷ്ടപ്പെടുന്ന സഹാനുഭൂതിയുടെ ആഴം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നു.

1. കമ്പോളവൽക്കരിക്കപ്പെടുന്ന ജീവനും അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങളും

മുതലാളിത്ത വ്യവസ്ഥിതിയിൽ മനുഷ്യജീവൻ പോലും കേവലം പണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു കച്ചവടച്ചരക്കായി മാറുന്നതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണങ്ങൾ സിനിമയിലുണ്ട്.

ഒരു സ്ത്രീയുടെ പ്രസവശുശ്രൂഷയ്ക്കായി 5000 രൂപ 'കൈക്കൂലി' ആവശ്യപ്പെടുന്ന, അത് ലഭിക്കാതെ ചികിത്സിക്കില്ല എന്ന് പറയുന്ന ഡോക്ടർമാരോട് ഗോപിനാഥൻ കലഹിക്കുന്നത് ഇതിന്റെ നേർക്കാഴ്ചയാണ്. "മരണത്തിലേക്ക് പറഞ്ഞുവിടലല്ല ഡോക്ടർമാരുടെ പണി" എന്ന് അയാൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

അതുപോലെ തന്നെ, തന്റെ സുഹൃത്തിന്റെ മകളുടെ ജഡം കൊണ്ടുപോകാൻ തയ്യാറാകാത്ത വണ്ടിക്കാരോടും അയാൾ പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നുണ്ട്. പണമില്ലെങ്കിൽ ജനനത്തിനും മരണത്തിനും പോലും വിലയില്ലാത്ത ഒരു വ്യവസ്ഥിതിയോടുള്ള പോരാട്ടമാണിത്.

2. വർണ്ണ-ജാതി വ്യവസ്ഥകളോടുള്ള പോരാട്ടവും വർഗ്ഗരഹിതമായ മനുഷ്യദർശനവും

മനുഷ്യനെ അവന്റെ ജാതിയോ സാമ്പത്തികമോ സാമൂഹികമോ ആയ പദവികൾ വെച്ച് അളക്കുന്ന സമൂഹത്തോട് ഗോപിനാഥൻ നിരന്തരം കലഹിക്കുന്നുണ്ട്. ജാതി പറഞ്ഞ് ഒരാളെ അധിക്ഷേപിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വ്യക്തിക്ക് അപ്പോൾ തന്നെ അയാൾ മുഖമടച്ച് അടി കൊടുക്കുന്നുണ്ട്. മനുഷ്യനെ വിഭജിക്കുന്ന ജീർണ്ണിച്ച ജാതിവ്യവസ്ഥയോടുള്ള ഗോപിനാഥന്റെ സന്ധിയില്ലാ സമരമാണത്. അതുപോലെ, മോഷ്ടാവായ തോരപ്പൻ ഭാസ്കരന് വേണ്ടി പോലീസിൽ പരാതി പറയാൻ ചെല്ലുമ്പോൾ, "കള്ളന് വേണ്ടി വക്കാലത്ത് പറയുകയാണോ?" എന്ന പോലീസുകാരന്റെ ചോദ്യത്തിന് ഗോപിനാഥൻ നൽകുന്ന മറുപടി ഈ സിനിമയുടെ രാഷ്ട്രീയമാണ്. "കള്ളനും പോലീസും എഞ്ചിനീയർമാരും ഡോക്ടർമാരും എല്ലാവരും മനുഷ്യരാണ്" എന്ന് അയാൾ ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറയുന്നു. മനുഷ്യനൊപ്പം നിൽക്കാൻ ഒരേയൊരു പരിഗണന മാത്രമേ വേണ്ടൂ, അത് 'മനുഷ്യനാകുക' എന്നത് മാത്രമാണ് എന്ന് ഗോപിനാഥൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.

3. അന്യവൽക്കരണവും നിരുപാധിക സ്നേഹവും

ഗോപിനാഥൻ വേദനിക്കുന്നവരോട് കാണിക്കുന്ന നിരുപാധിക സ്നേഹമാണ് സിനിമയുടെ ജീവൻ.

വഴിതെറ്റിപ്പോയ ഒരു ചെറിയ പെൺകുട്ടിയെ അവളുടെ വീട്ടിൽ സുരക്ഷിതമായി എത്തിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനിടയിൽ അയാൾക്ക് ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങളും ബുദ്ധിമുട്ടുകളും നേരിടേണ്ടി വരുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും അവൾ സുരക്ഷിതയായി എത്തിയതിലാണ് അയാൾ ആശ്വസിക്കുന്നത്.

അധ്യാപകർ നടത്തുന്ന നിരാഹാര സമരപ്പന്തലിൽ ഗോപിനാഥൻ എത്തുന്നത് മദ്യപിച്ച് ലക്കുകെട്ട അവസ്ഥയിലാണ്. തന്റെ മാനസിക സംഘർഷങ്ങളെ മറികടക്കാൻ അയാൾ മദ്യത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അയാളിലെ നിരുപാധിക മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന് യാതൊരു കുറവുമുണ്ടാകുന്നില്ല. ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സഹിച്ച് നിരാഹാരം കിടക്കുന്നവരോട് അയാൾ കാണിക്കുന്ന കരുതൽ ഈ മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെ തെളിവാണ്.

4. സഹിഷ്ണുതയുടെ അതിരുകൾ

നന്മയും ദയയും ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടുന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് ഗോപിനാഥന്റെ ഫ്ലാറ്റിലെ കൂട്ടുകാരുടെ ഒത്തുചേരലുകൾ. അയാൾ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം മദ്യപിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, സ്വന്തം വീട് കൂട്ടുകാർക്ക് മദ്യപിക്കാനുള്ള ഇടമായി മാറുമ്പോൾ അയാൾക്കത് സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. അയാൾ അവരോട് തുറന്നു പ്രതികരിക്കുന്നുണ്ട്.

5. കാത്തവരായന്റെ തിരിച്ചറിവ്: ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ ആര്?

സിനിമയുടെ അവസാന ഭാഗത്ത് ഗോപിനാഥന്റെ സുഹൃത്തായ കാത്തവരായൻ പറയുന്ന ഒരു ഡയലോഗ് ഉണ്ട്. മനുഷ്യത്വം മരവിച്ച ഈ സമൂഹത്തോടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യമാണത്. ഗോപി മരിച്ചതിലല്ല തന്റെ സങ്കടം, മറിച്ച് "ഞാൻ എന്തിന് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു?" എന്ന കാത്തവരായന്റെ തിരിച്ചറിവ് പ്രേക്ഷകരുടെ കൂടി നെഞ്ചിലേക്കാണ് തറയ്ക്കുന്നത്. മരവിച്ച മനസ്സുമായി ജീവിക്കുന്ന നമ്മളാണോ, അതോ മനുഷ്യത്വത്തിന് വേണ്ടി സ്വന്തം ജീവൻ ബലിനൽകിയ ഗോപിനാഥനാണോ യഥാർത്ഥത്തിൽ ജീവിക്കുന്നത് എന്ന വലിയ ചോദ്യം അവിടെ ബാക്കിയാകുന്നു.

ഉപസംഹാരം

മലയാള സിനിമയിൽ ഇന്നുവരെ ഇറങ്ങിയതിൽ ഏറ്റവും മികച്ച ചിത്രം ഏതെന്ന വലിയ ചോദ്യത്തിന് കൃത്യമായൊരു ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് വരാം; വലിയൊരു സിനിമാ ആസ്വാദകനാണെന്ന് സ്വയം അവകാശപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ കൂടിയും. പക്ഷേ, ഇതുവരെ കണ്ട സിനിമകളിൽ ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ടത് ഏതെന്ന ചോദ്യത്തിന് ഇന്ന് സംശയമില്ലാതെ നൽകാൻ കഴിയുന്ന ഒരൊറ്റ ഉത്തരമാണ് 'കഥാവശേഷൻ'. ജാതി, മത, വർണ്ണ വ്യത്യാസങ്ങൾക്കും സാമ്പത്തിക തട്ടുകൾക്കും അപ്പുറത്ത് 'മനുഷ്യൻ' എന്നൊന്ന് ഉണ്ടെന്നും, മറ്റൊരു മനുഷ്യന്റെ വേദന തിരിച്ചറിയാൻ രക്തബന്ധമോ സൗഹൃദമോ ആവശ്യമില്ലെന്നും ഈ സിനിമ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. നമ്മളിലെ മനുഷ്യനെ ഉണർത്തുന്ന, കാലം കടന്നുപോയാലും പകരം വെക്കാനില്ലാത്ത ഈ മഹാസൃഷ്ടി സമ്മാനിച്ച സംവിധായകൻ ടി. വി. ചന്ദ്രൻ സാറിന് ഹൃദയത്തിൽ നിന്നുള്ള നന്ദി.